w-waterspitsmuis-Nieuw-Roden-aug-2014

 

Dit kleine beestje kwam via via bij me terecht. Hij was door André Lafontaine uit Nieuw Roden gevonden, als prooi van de kat. Omdat hij de soort niet herkende, plaatste hij een foto op een natuurfoto-forum en zo daar werd hij door Daniël Pos herkend als waterspitsmuis en dat is een zeldzame soort in ons land.

Je herkent de waterspitsmuis aan zijn fluweelzwarte bovenkant, die contrasteert met de witte onderzijde. Met 7-10 cm.is het de grootste van de Europese spitsmuizen. De veld- bos- en de huisspitsmuis zijn al gauw een paar cm kleiner. Niet veel natuurliefhebbers zullen een levende waterspitsmuis hebben gezien (ik ook niet). Ze zijn schuw en kunnen zich zelfs doodschrikken van een hard geluid. Ze zijn zowel overdag als 's nachts actief, maar tussen het eten zoeken door rusten ze in een ondergronds holletje.

 

w-spitsmuizen-2

 

De waterspitsmuis staat op het menu van kerkuil, steenuil, steenmarter en boommarter. Daarnaast worden waterspitsmuizen ook wel gevangen door o.a. bunzing, kat, vos en ransuil, maar niet door hen opgegeten. Dit komt omdat spitsmuizen, vooral de mannetjes, een ranzig ruikende stof uit scheiden, waardoor ze niet worden opgegeten nadat ze gepakt zijn.

Waterspitsmuizen zijn goed aangepast aan het waterleven: een waterdichte vacht, zodat ze zelfs in heel koud water kunnen zwemmen zonder veel af te koelen. Om beter te zwemmen hebben de achterpootjes zwemvliezen en hebben ze een staart met een 'kiel': twee rijen opstaande haren.Tijdens het voedsel zoeken onder water hangen ze vaak schuin voorover en keren steentjes om om insectjes te vinden. Ze eten ook slakken. Waterspitsmuizen zijn vrij luidruchtig. Ze kunnen fluiten en schrille krijsende en sissende geluiden voortbrengen.


w-muizenschedels

Spitsmuizen lijken op muizen, maar ze zijn totaal verschillend. Muizen zijn knaagdieren, net als eekhoorn en hamster, muskusrat en bever. Spitsmuizen zijn insecteneters, net als de egel en de mol. Muizen zijn planteneters, met een ander gebit. Spitsmuizen hebben kleine oogjes, dus zijn ze slechtziend, terwijl muizen grote bolle ogen hebben. En ze hebben meestal kleinere oren dan muizen.
Spitsmuizen hebben een extreem hoge hartslag, van 600 tot 1200 slagen per minuut bij verhoogde intensiteit. Om hun snelle stofwisseling op peil te houden moeten ze voortdurend eten. Ze kunnen hooguit 2-3 uur zonder eten, anders sterven ze. Ze leven relatief kort, gemiddeld 14-19 maanden.

 

Wereldwijd zijn er 376 soorten spitsmuizen en daarmee is het één van de grootste zoogdierfamilies.

In de familie van de spitsmuizen vind je uitersten. Met 1,8 g en 4 cm is de wimperspitsmuis is het kleinste zoogdier ter wereld. Sommigen zegggen: gedeelde eerste plaats, samen met de hommelvleermuis. Wimperspitsmuizen leven van Zuid-Europa tot Zuid-Oost-Azië en van Oost-Afrika tot de voet van de Himalaya. Ze eten insecten tot de grootte van een sprinkhaan.

In 2005 werd in Tanzania een nieuw zoogdier ontdekt; een reuzenspringspitsmuis Rhynchocyon udzungwensis. Bijna zo groot als een kat: 30 cm lang en 700 g zwaar. Eigenlijk is dit geen spitsmuis, maar danken ze hun naam omdat ze er zo op lijken. Grappig genoeg zijn deze springspitsmuizen eerder verwant aan grote zoogdieren als zeekoeien, aardvarkens en olifanten, wat hun slurfje al doet vermoeden.

 

w-wimperspitsmuisw-Rhynochocyon-udzungwensis

Wimperspitsmuis                                              Reuzenspitsmuis