w-boktor-rules-the-world

 

 

 

w-gevlekte-smalbok

 

Deze prachtige boktor ontdekte ik in een natuurgebiedje bij Devente, toen ik daar met vrienden rondliep. Jaap Oosterhuis maakte de mooie foto. Voor mij als noorderling een nieuwe soort: de gevlekte smalbok, Rutpela maculata. Niet echt zeldzaam, in Zuid-Nederland plaatselijk zelfs zeer algemeen. Je vindt hem op open plekken in het bos, vaak op bloemen. Deze mooie soort heeft een opvallend zwart-geel strepenpatroon, dat aan een wesp doet denken. Dit heet mimicry: nabootsing.
Wespen zijn een gevaarlijke prooi voor vogels. Ze smaken vies en kunnen pijnlijk steken. Een vogel leert dus snel van een wespachtig diertje af te blijven. Daar maken sommige andere insecten, die wel eetbaar en ongevaarlijk  zijn, gebruik van.
Zweefvliegen zijn bekende nabootsers van wespen en worden om die reden vaak door mensen verjaagd of gedood. Zweefvliegen vallen op doordat ze zweven; stilhangen voor een bloem, iets dat een wesp niet gauw doet. Voor ieder die liever niet per ongeluk een onschuldige zweefvlieg doodslaat nog eens de verschillen.

 

w-verschil-wesp-zweefvlieg--bij

Boktorren vormen een grote familie van de orde van de kevers, die weer een afdeling van het reusachtige insectenrijk zijn. Er zijn meer dan een miljoen soorten insecten bekend. 40 % daarvan zijn kevers. Wereldwijd zijn er nu zo ‘n 500.000 soorten kevers beschreven. Boktorren zijn er in 33.000 verschillende vormen, allemaal te herkennen aan hun opvallend lange antennes, als de horens van een bok. In Nederland leven 4160 verschillende kevers waarvan zo’n 100 soorten boktorren. Tijdens onze natuurwandeling vonden we ook nog een mooie Distelboktor.

 

De grootste kever ter wereld is ook een boktor: Titanus giganteus, met een lengte van 16,7 cm. Hij leeft in de regenwouden van Zuid-Amerika. Er wordt gezegd dat hun kaken potloden kunnen breken en door de huid heen bijten. De volwassen boktor leeft maar een paar weken zonder te eten en is alleen maar op zoek naar een geschikte partner. De larve is nooit gevonden. Men neemt aan dat die hout eet, zoals meer larven van boktorren doen.

w-titanius-giganteusw-macrodontia-cervicornis

nr 1: Titanus giganteus                                      nr 2: Macrodontia cervicornis

 

w-larve Macrodontia

In dezelfde oerwouden leeft nummer twee op de ranglijst van grootste insecten, ook een boktor: Macrodontia cervicornis. Een  boktor met enorme kaken en een prachtig getekend schild. Het grootste exemplaar ooit gevonden was 16,5 cm. De larven zijn wel bekend en horen tot de grootste ter wereld: 21 cm! Ze kunnen leven van rottend hout en kunnen 10 jaar oud worden. Eenmaal volwassen leven nog ze enkele maanden. Beide reuzen zijn aanwezig in mijn museum; indrukwekkende kevers met een lengte van 12,5 en 13 cm.

 

De meest beruchte boktor is de huisboktor, of eigenlijk niet de kever, maar de larven. Die zijn zeer vraatzuchtig. Als larve leven ze in hout en het kan meer dan tien jaar duren voor de verpopping plaatsvindt, maar meestal duurt dat korter. De hoeveelheid aangevreten hout is enorm, en als de larven massaal voorkomen kunnen ze hele balken en dakconstructies gevaarlijk aantasten. In 2012 moest men in Winterswijk  300 andere bomen binnen een straal van honderd meter rooien om een veilige zone te creëren om de verspreiding van de boktor tegen te gaan. Het effect van de huisboktor is vergelijkbaar met dat van de houtworm, maar dat is wel een heel andere soort.Voor de bestrijding is vaak specialistische hulp nodig.

w-houtworm boktor

w-houtschade

 

De verleiding is groot om nog veel foto's van prachtig getekende boktorren te tonen, maar de geinteresseerde lezer kan ze zelf vinden. Zoek maar onder Cerambycidae en geniet van hun schoonheid.