Vogels zijn er genoeg in het paradijs. Zijn er gewoon meer mooie vogels dan bijv. mooie slakken of kikkers, of zijn we gevoeliger voor de schoonheid van vogels? Het zou me geen moeite kosten om een aflevering te maken over schitterende schelpen of kevers en toch ken ik geen paradijskever of paradijsslak. Vreemd.

In deze aflevering een aantal 'paradijsvogels': een paradijs-ijsvogel, een paradijstangara een paradijskraanvogel, een paradijscasarca, een paradijspitta en een paradijswida, een paradijsvliegenvanger en dan ben ik nog niet eens compleet. Maar ook hier is niet alles even mooi.

 

w-paradijscasarcaw-paradijspitta

Paradijscasarca                                               Paradijspitta

 

De paradijscasarca (Tadorna variegata) is een half-gans, net als onze bergeend. Oorspronkelijk leefden ze alleen op Nieuw- Zeeland, waar de Maori's op ze joegen. Het is nu een populaire soort onder watervogelhouders over de hele wereld. Het paartje is merkwaardig verschillend: het mannetje met een zwarte en het vrouwtje met een witte kop. Ze blijven elkaar levenslang trouw.

De paradijspitta (Melampitta gigantea) is een vrij kleine, eigenaardige zangvogel van de afgelegen hellingbossen van Nieuw Guinea. Er is niet veel kleurigs aan te zien: hij lijkt nog het meest op eenmerel, maar zelfs de snavel heeft geen kleurtje.Zijn naam dankt hij waarschijnlijk aan zijn familie: de paradijsvogels. Net als bij de paradijslelie weten biologen eigenlijk niet in welke familie ze thuis horen, misschien bij de Slijknestkraaien, wat ook al niet paradijselijk klinkt. De vogel is zeer schuw en lastig waar te nemen, vandaar de toepasselijke foto van een verstopte paradijspitta.

 

w-Paradijstangara-2w-Paradijstangara-1a

Paradijstangara, paradijsvink of zevenkleur: zoek de verschillen.

 

Dit is juist een vogeltje dat je zo een plekje in het paradijs geeft: een uitbarsting van kleuren. De Paradijstangara (Tangara chilensis) is een algemeen voorkomende vogel in het grootste deel van Zuid-Amerika, maar nu juist niet in Chili, wat je op grond van zijn naam wel zou verwachten. Geen idee welke wetenschapper verantwoordelijk is voor deze vergissing.  Anders dan bij de veel vogelsoorten, is er geen geslachtsverschil: mannetje en vrouwtje zijn beide zo fraai gekleurd. Wel zijn er grote individuele verschillen tussen de vogels, vandaar deze prachtige soort twee keer afgebeeld. Ze leven in groepjes van 5-20 vogels, waar ze hoog in de bomen van het oerwoud vruchten en zaden zoeken. Een feestje voor vogelaars!

 

w-paradijsijsvogelw-vlagstaartijsvogel

Paradijsijsvogel  Tanysiptera galatea                 Australische vlagstaartijsvogel

 

De paradijsijsvogels of vlagstaartijsvogels komen alleen voor op Nieuw-Guinea en omringende eilanden en de noordpunt van Australië. De Australische vlagstaartijsvogels graven een tunnel in een termietenheuvel, door er hard met hun kop tegenaan te vliegen, wat soms hun dood veroorzaakt. De nestholte waarin de jongen zitten wordt soms door de termieten dichtgemetseld, zodat het verbazend is dat het broeden toch nog succesvol is.

 

w-paradijswida-2w-paradijswida-1

Paradijswida Vidua paradisaea

 

De paradijswida oogt spectaculair met een staart die minstens 3x zijn lichaamslengte is. Het vinkachtige vogeltje is ongeveer 12 cm, met een staart van minimaal 27 cm. Onhandig lijkt het wel: op de linkse foto zie je hoe het uiteinde versleten is. Strikt genomen is dit niet één soort, maar onderscheiden we de langstaart-, de breedstaart- en de smalstaartparadijswida. De paradijs-wida is dan wel mooi, maar zijn gedrag zou in het paradijs niet getolereerd worden. Net als de Europese koekoek is dit vogeltje uit Midden-Amerika een broedparasiet. Alleen gaat het er iets vriendelijker aan toe dan bij onze koekoek: de andere eieren of jongen worden niet verwijderd. Het pleegkind groeit samen met het echte gezin van de pleegouder op. Ze leren zelfs de zang van de gastouders te imiteren, zodat ze later ook weer voorkeur hebben om die soort als gastgezin uit te kiezen.

 

w--paradijskraanvogel-3w-chinese-kraanvogel

Paradijskraanvogel Grus paradisea                   Chinese kraanvogel Grus japonensis

 

De paradijskraanvogel is meer bekend onder de saaie naam Stanley 's kraanvogel (De Stanley van 'Dr. Livingstone, I presume'). Hij heeft het zelfs tot de nationale vogel van Zuid-Afrika geschopt. Toch is zijn leven weinig paradijselijk: de vogels worden vergiftigd of vliegen zich dood tegen elektriciteitsleidingen en windmolens. Omdat de natuurlijke graslanden omgezet worden in akkergebieden of verloren gaan door mijnbouwactiviteiten, wordt zijn leefgebied steeds kleiner. Bovendien worden vogels nog gevangen voor de handel. De soort gaat dan ook hard achteruit.
Gelukkig is er ook nog een hemelse kraanvogel, zo noemen de chinezen 'hun' kraanvogel. Bij ons heet hij de Chinese Kraanvogel, Grus japonensis, met opnieuw een merkwaardig verschil tussen de Nederlandse en Latijnse naam.

 

w-paradijsvliegenvanger 

Paradijsvliegenvanger Terpsiphone paradisi

Deze  soort doet zijn naam eer aan. Een echte schoonheid met een lijfje van amper 20 cm. en een staart van ruim 40 cm.kun je je zo voorstellen dat hij door het paradijs zweefde. Die staart heeft hij niet alleen voor de sier: het schijnt dat vrouwtjes voorkeur hebben voor mannetjes met de langste staart. Als je je zo'n staart kunt veroorloven, ben je blijkbaar goed genoeg om een vrouw te onderhouden. Een soort fysiek statussymbool. Wij investeren op andere manieren in statussymbolen, die ons op de datingmarkt een voorsprong zouden moeten geven, tot we er te laat achter komen dat ware schoonheid van binnen zit. Je hebt meerdere soorten paradijsvliegenvangers, allemaal even mooi, die zowel in Afrika als in Azië voorkomen. De vogels zijn vrijwel altijd in de lucht, waar ze in sierlijke bochten vliegende insekten achterhalen, maar soms schieten ze net als ijsvogels laag over het water, waarbij ze zichzelf helemaal natsproeien.

Maar de echte paradijsvogels zijn natuurlijk die van Papoea- Nieuw-Guinea, waar 36 van de 41 bekende soorten leven. De paradijsvogels zijn zo speciaal, zo uitzonderlijk mooi en bijzonder in hun gedrag dat ze een aparte aflevering krijgen: Gods vogels

Als voorproefje deze schoonheid: de Wilsons paradijsvogel

 

w-wilsonparadijsvogel