Met Sinterklaas en Kerst laten we ons graag verrassen. Ik ben al vaak verrast door merkwaardige dieren, maar de bochelcicaden overdonderden mij door hun ongelofelijke vormen. Ik wist niet dat er zulke bizarre insecten op deze aarde rondliepen....

Bocydium-globulare

 

Als fantasiebeest zou hij het goed doen, maar in het echt?  Dit is Bocydium globulare, uit Zuid Amerika, waar veel meer vreemde familieleden leven. Cicaden kennen de meesten wel van de vakanties in Zuid-Europa, waar ze met hun eindeloze gesjirp de nachten vullen en zorgen voor de typische zuidelijke vakantiesfeer. Bochelcicaden (Membracidae) heten ook wel helm- of doorncicaden. Lange tijd werd gedacht dat de uitsteeksels een vergroeiing van het halsschild waren, tot kort geleden werd aangetond dat het vervormingen zijn van een derde stel vleugels; een zeer bijzondere ontdekking, omdat we bij de insecten slechts 2 paar vleugels kennen, dus dit was iets totaal nieuws. Eerst maar een paar foto's uit het familiealbum:

 

Sphongophorus-ballista2

cladonata-inflatus1  Sponghophorus ballista                                   Cladonata inflatus

 

genus-campylenchia-latipes-aumbelligerus-peruviensis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Campylenchia soort                                   Umbelligerus peruviensis

 

Waar deze bizarre uitsteeksel en vergroeiingen voor dienen is niet helemaal duidelijk. Soms lijkt de rugconstructie een heel insect na te bootsen:

 

 

heteronotus-maculatus  Cyphonia-clavata-mier

'Mier' Cyphonia clavata                                         'Wesp' Heteronotus maculatus        

 

Maar het zou ook kunnen zijn dat de uitsteeksels in de bek van een hagedis of vogel prikken, zodat ze minder snel gegeten worden. bij zulke verschijnselen weet je natuurlijk niet zeker of wat wij zien, ook door dieren zo wordt gezien, met dezelfde uitwerking. Deze lijkt bijvoorbeeld op een vogelpoepje (een Notocerasoort):

 

Notocera-sp

Cladonota-gonzaloi-female-treehopper  Notocerasoort als vogelpoepje                                    Cladonata gonzaloi                  

 

Bij veel soorten heeft men geen idee waar de uitgroeisels voor dienen; ze zijn gewoon mooi en merkwaardig:

 

Oeda

thyaga-raju1

 

 

 

 

 

 

 

 

Oeda soort                                                           Thyaga raju

 

Apart is ook hoe sterk een mannetje en een vrouwtje van een bochelcicade van elkaar kunnen verschillen.

 

cladonota-benitezi-man

cladonota-benitezi-female-

 

 

 

 

 

 

 

 

Cladonata benitezi                                 man en vrouw

 

umbonia-man-vrouwjong

Een familie Umbonia crassicornis: man, vrouw en een nimf

 

De larven, nimf geheten, zijn niet aleen stekelig, maar kunnen ook wasachtige draden afscheiden, ter verdediging of camouflage.

 

nimf4

nimf5

 

 

 

 

 

 

 

Nimfen met wasachtige afscheidingen

 

Cicaden leven wereldwijd, maar bochelcicaden komen het meest voor in tropische delen van de wereld. In Nederland komen 3 soorten doorncicaden voor, waaronder Centrotus cornutus, hieronder te zien. Cicaden leven van plantensappen, die ze met een steeksnuit opzuigen. De meeste bochel- en doorncicaden zijn klein: 1-1,5 cm.

membracisnimf

  membracis-foliata-vingerCentrotus-cornutus

Membracis-moeder en kind      Op een vingertop: zo klein.        Centrotus cornutus (Ned.)